लाईफटाईमचा फसवा खेळ, महाग रिचार्ज आणि रांगणारे इंटरनेट : मोबाईल कंपन्यांची उघड “ग्राहक लूट”

  लाईफटाईमचा फसवा खेळ, महाग रिचार्ज आणि रांगणारे इंटरनेट : मोबाईल कंपन्यांची उघड “ग्राहक लूट”  मोबाईल कंपन्यांच्या धोरणांचा हिशेब कोण मागणार...

 लाईफटाईमचा फसवा खेळ, महाग रिचार्ज आणि रांगणारे इंटरनेट : मोबाईल कंपन्यांची उघड “ग्राहक लूट” 

मोबाईल कंपन्यांच्या धोरणांचा हिशेब कोण मागणार?

एकेकाळी मोबाईल कंपन्यांनी ग्राहकांना मोठ्या आश्वासनांची साखरपेरणी केली होती — “लाईफटाईम इनकमिंग फ्री!” एकदाच पैसे भरा आणि आयुष्यभर इनकमिंग मोफत. हजारो नाही, तर लाखो ग्राहकांनी या गाजरगोट्टीवर विश्वास ठेवला. आज मात्र परिस्थिती उलटी आहे. लाईफटाईमचा अर्थ बदलला, रिचार्जचे दर गगनाला भिडले आणि इंटरनेटचा वेग कासवाच्या गतीने चालू लागला. हा व्यावसायिक बदल आहे की थेट ग्राहकांची लूट?

📌 “लाईफटाईम” की फक्त जाहिरातीतील शब्द?

2000 च्या दशकात मोठ्या कंपन्यांनी Lifetime Validity योजना जाहीर केल्या. त्यात प्रमुख नावं होती.  ग्राहकांनी हजारो रुपये मोजून सिम घेतले. पण काही वर्षांनी अटी बदलल्या — “90 दिवसांत रिचार्ज करा, नाहीतर सिम बंद!” मग प्रश्न असा — जर लाईफटाईम म्हणत होते, तर ही नवीन अट का?

📌 नियामक झोपले की कंपन्यांचा प्रभाव? भारतामध्ये दूरसंचार क्षेत्राचे नियंत्रण Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) कडे आहे. TRAI ने निष्क्रिय सिम रद्द करण्यास परवानगी दिली, पण “लाईफटाईम” शब्दाच्या वापराबाबत स्पष्टता का नव्हती?  ग्राहकांच्या मते, हा शब्द वापरून मोठ्या प्रमाणात ग्राहक जोडले गेले आणि नंतर नियम बदलून महसूल वाढवला गेला.

📌 स्वस्त डेटा संपला, आता दरवाढीचा मारा

एक प्रतिष्ठित कंपनी बाजारात आल्यानंतर सुरुवातीला कॉल-डेटा जवळपास मोफत झाले. ग्राहकांना वाटले — आता कायमच स्वस्त सेवा मिळणार. पण स्पर्धा कमी होताच दरवाढीचा सिलसिला सुरू झाला. आज 28 दिवसांच्या प्लॅनसाठी ग्राहकांना शेकडो रुपये मोजावे लागतात. दर वाढवताना कंपन्या 5G गुंतवणुकीचा दाखला देतात. पण ग्राहक विचारतो — “पैसे वाढले, सेवा किती सुधारली?”

 4G-5G चा गाजावाजा, पण नेट रांगतंय, जाहिरातींमध्ये 5G चा धडाका, पण प्रत्यक्षात:-  व्हिडिओ बफरिंग, कॉल ड्रॉप, ग्रामीण भागात नेटवर्क गायब, शहरातही स्लो स्पीड, ग्राहकांचा रोष वाढतो आहे. “रिचार्ज महाग, सेवा ढिसाळ” ही भावना पसरत आहे.

📌 ग्राहक राजा की फक्त महसूल मशीन?

मोबाईल कंपन्यांचे म्हणणे — वाढती गुंतवणूक, स्पेक्ट्रम शुल्क, तांत्रिक खर्च. ग्राहकांचे म्हणणे — आश्वासन वेगळे, वास्तव वेगळे. लाईफटाईम इनकमिंग फ्रीचे स्वप्न दाखवून ग्राहक जोडले गेले, नंतर किमान रिचार्जची सक्ती केली गेली, दर वाढवले गेले आणि नेटच्या गुणवत्तेबाबत प्रश्न कायम राहिले — हे सर्व पाहता “ग्राहक राजा” ही घोषणा फक्त कागदावरच राहिली आहे का?

📌 आता गरज आहे ठोस कारवाईची

लाईफटाईम योजनांची चौकशी व्हावी. दरवाढीवर पारदर्शकता यावी. सेवा दर्जावर कठोर निकष लागू व्हावेत, ग्राहकांना स्पष्ट माहिती देणे बंधनकारक करावे, सरकार आणि नियामक संस्थांनी कंपन्यांना स्पष्ट जाब विचारला नाही, तर भविष्यात दरवाढीचा हा खेळ आणखी तीव्र होऊ शकतो.

✍️ शेवटचा सवाल

मोबाईल कंपन्यांनी दिलेली आश्वासने ही फक्त ग्राहकांना जाळ्यात ओढण्याचे साधन होते का? लाईफटाईम इनकमिंग फ्रीपासून आजच्या महागड्या रिचार्जपर्यंतचा प्रवास — हा विकास आहे की थेट ग्राहकांची लूट? आज प्रत्येक मोबाईलधारक हा प्रश्न विचारत आहे… आणि उत्तराची वाट पाहत आहे. 

संकलन
शामसुंदर सोनवणे
हातेड/ चोपडा
मो. 8208449983