हातेड खु !! येथे वैकुंठ चतुर्दशी साजरी वैकुंठ चतुर्दशी निमित्ताने घरापासून शिवमंदिरा पर्यंत लावले दिवे

  हातेड खु !! येथे वैकुंठ चतुर्दशी साजरी  वैकुंठ चतुर्दशी निमित्ताने घरापासून शिवमंदिरा पर्यंत दिप केले प्रज्वलित  शामसुंदर सोनवणे हातेड/चोप...

 हातेड खु !! येथे वैकुंठ चतुर्दशी साजरी 

वैकुंठ चतुर्दशी निमित्ताने घरापासून शिवमंदिरा पर्यंत दिप केले प्रज्वलित 

शामसुंदर सोनवणे हातेड/चोपडा

(संपादक -:- हेमकांत गायकवाड)

आज दि.४ नोव्हेंबर रोजी रात्री ११:३० वाजेनंतर शिवभक्तांनी आपापल्या रहात्या घरांपासुन तर शिवमंदिरा पर्यंत दिप प्रज्वलीत करून वैकुंठ चतुर्दशी साजरी केली यानिमित्त अधिक माहिती अशी की  

भारतीय संस्कृती ही विविधतेत एकतेचा संदेश देणारी, भक्ती आणि अध्यात्माने समृद्ध अशी परंपरा आहे. वर्षभरात अनेक सण, उत्सव, व्रत-वैकल्ये भक्तिभावाने साजरे होतात. या सर्व सणांमध्ये काही सण केवळ धार्मिक न राहता मानवाला एकता, प्रेम, संयम आणि श्रद्धेचा संदेश देतात. अशाच सणांपैकी एक अत्यंत पवित्र दिवस म्हणजे “वैकुंठ चतुर्दशी” — जो भगवान विष्णू आणि भगवान शंकर यांच्या अद्भुत एकात्मतेचे प्रतीक आहे.

वैकुंठ चतुर्दशीचे धार्मिक महत्त्व

हिंदू पंचांगानुसार कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील चतुर्दशी या तिथीला वैकुंठ चतुर्दशी म्हणतात. या दिवशी भगवान विष्णू यांनी भगवान शंकराची आराधना केली होती, असे पुराणांमध्ये उल्लेख आहे. कथेप्रमाणे, विष्णूंनी एक हजार सुवर्ण कमळे अर्पण करून शंकराची पूजा करण्याचा संकल्प केला होता. जेव्हा एक कमळ कमी पडले, तेव्हा विष्णूंनी आपल्या कमळासारख्या नेत्राचा त्याग करण्यास तयार झाले. भगवान शंकरांनी त्यांची ही अचल भक्ती पाहून त्यांना थांबवले आणि प्रसन्न होऊन वर दिला. त्यांनी विष्णूंना “सुदर्शन चक्र” आणि “वैकुंठधाम” प्रदान केले. त्यामुळे या दिवसाला “वैकुंठ चतुर्दशी” असे नाव प्राप्त झाले. ही कथा आपल्याला सांगते की खऱ्या भक्तीमध्ये देवभक्तामध्ये कोणताही भेद नसतो. एकमेकांबद्दल आदर, प्रेम आणि समरसता हेच देवत्वाचे लक्षण आहे.

 शिव–विष्णू एकत्वाचा दिवस

या दिवशी विशेष म्हणजे — शंकर मंदिरात विष्णूंची आणि विष्णू मंदिरात शंकराची पूजा केली जाते. ही परंपरा आपल्याला सांगते की देवतांमध्ये भेद नाही, सर्व देव हे त्या एकाच सर्वोच्च शक्तीचे रूप आहेत. वाराणसी, पंढरपूर, नाशिक, त्र्यंबकेश्वर, उज्जैन इत्यादी ठिकाणी या दिवशी विशेष पूजा, हरिनाम संकीर्तन, दीपदान आणि रात्रभर भजन केले जाते. या दिवशी “हर हर महादेव” आणि “जय विष्णू हरि” या दोन्ही जयघोषांनी वातावरण भक्तिमय होते. काही भक्त दिवसभर उपवास करतात, तर काही जण तुळशी, कमळ, सुगंधी फुलं आणि दिवे अर्पण करून दोन्ही देवांची आराधना करतात.

 वैकुंठ चतुर्दशीचे आध्यात्मिक संदेश

वैकुंठ चतुर्दशी हा फक्त धार्मिक सण नाही, तर तो आपल्याला एकात्मतेचा, सद्भावनेचा आणि श्रद्धेचा संदेश देतो. आजच्या जगात जिथे भेदभाव, स्वार्थ आणि मतभेद वाढत आहेत, तिथे या सणातून आपण “भक्तीमध्ये द्वेष नसावा, देवामध्ये भेद नसावा” हा संदेश घ्यावा. भगवान शंकर आणि विष्णू यांनी एकमेकांच्या पूजेने जे ऐक्य प्रकट केले, तेच ऐक्य आजच्या समाजालाही आवश्यक आहे. माणसाने देवभक्ती सोबत मानवभक्तीही करावी, हेच या सणाचे खरे तत्त्वज्ञान आहे.

वैकुंठ चतुर्दशीचा सण म्हणजे भक्ती, शांती आणि एकात्मतेचा उत्सव. या दिवशी आपण केवळ देवपूजा न करता आपल्या मनातील नकारात्मक विचारांचा नाश करून, प्रेम, सहिष्णुता आणि भक्तीचा दीप प्रज्वलित करावा. जगात वैर, मत्सर आणि अहंकार वाढले असताना, या दिवसाचा संदेश लक्षात ठेवावा — “शिव–विष्णू वेगळे नाहीत, तेच एक परमात्म्याचे दोन रूप आहेत.”म्हणूनच या दिवसाचे खरे महत्त्व म्हणजे देवात आणि माणसात असलेली एकता ओळखणे आणि सर्वांच्या हृदयात शांततेचा प्रकाश पसरवणे. अशी पौराणिक ऐतिहासिक माहिती कळते